Sulu Kumlama Nedir? Pas ve Boya Temizliği

Sulu kumlama nasıl çalışır?

Basınçlı yıkama makinesi gevşek kiri, çamuru ve yağı suyun gücüyle söker. Pas, yüzeye tutunmuş eski boya ya da kurumuş harç ise yalnız suyla çoğu zaman sökülmez; bu katmanların aşındırılması gerekir. Sulu kumlama, suyun gücüne aşındırıcı kumu ekleyerek bu işi yapar. Aşındırıcı, yüzeye çarparak üstteki katmanı söken sert taneli malzemedir; sulu kumlamada bu iş için kum kullanılır.

Rottest uyumlu sulu kumlama aparatının (R526 0040) bir ucu tabancanın lansına, yani tabancanın ucundaki boruya takılır; diğer ucu kum haznesine bırakılır. Makine çalıştığında lanstan gelen yüksek basınçlı su aparatın içinden geçerken kumu çeker ve kendisiyle birlikte yüzeye püskürtür. Kum makinenin içinden geçmez; suya lansın ucundaki aparatta karışır.

Su, kumun ve sökülen katmanın tozunu bağlar; sulu kumlamayı kuru kumlamadan ayıran başlıca özellik budur. Kuru kumlamada aşındırıcı basınçlı havayla taşınır ve ayrı bir kumlama donanımı gerekir; sulu kumlama aparatı ise basınçlı yıkama makinesiyle çalışır.

Hangi işlerde kullanılır?

Sulu kumlama, sert ve dayanıklı yüzeylerdeki yapışık katmanlar için uygundur. Başlıca kullanım alanları şunlardır:

• Metal yüzeyler: çelik konstrüksiyon, kolon, korkuluk, römork ve makine gövdelerinde pas ve eski boya
• İnşaat: beton ve taş yüzeylerde kalan harç kalıntısı
• Taş yüzeyler: taş duvar ve cephelerde eski boya
• Gemi ve tersane: gemi sacında pas ve eski boya

Her pas ve boya sorunu kumlama gerektirmez. Kabarmış, pul pul kalkan boya ve gevşek pas çoğu zaman yalnız basınçlı suyla da sökülür; yüzeye sıkı tutunmuş boya, sert pas tabakası ve kurumuş harç ise aşındırıcı ister. Önce küçük bir alanda yalnız suyla deneyin; yetmiyorsa sulu kumlamaya geçin.

Sulu kumlama çoğu zaman bir hazırlık işidir: amaç, yüzeyi yeni boya ya da koruyucu kaplama için temizlemektir. Yeni kaplamanın yüzey hazırlığı koşulları için boya üreticisinin önerilerine uyun. Çelik konstrüksiyondaki pas ve boya temizliğini ağır sanayi, gemi sacındaki pas ve boyayı gemi ve tersane sayfalarımızda anlattık.

Hangi yüzeylerde kullanılmaz?

Kum, kiri olduğu kadar yüzeyin kendisini de aşındırır. Bu yüzden sulu kumlama yalnız aşınmayı kaldırabilecek yüzeylerde ve yalnız sökülmesi gereken katman için kullanılır. Şu yüzeylerde kullanmayın:

• Cam, ayna ve şeffaf plastik
• Araç kaportası gibi korumak istediğiniz boyalı ve cilalı yüzeyler
• Plastik, kauçuk ve kompozit parçalar
• Galvaniz, krom ya da eloksal gibi korunması gereken kaplamalar
• Ahşap ve kolay aşınan yumuşak malzemeler

Bir yapıda farklı malzemeler bir arada bulunabilir: çelik bir konstrüksiyonda kauçuk contalar, plastik kablo kanalları ya da etiketler olabilir. Bu parçaları kumlamadan önce sökün ya da örtün.

Aracın kendisini yıkamak için sulu kumlama değil, basınçlı su, köpük ve uygun nozul kullanılır; nozul seçimini yıkama tabancası ve nozul seçimi yazımızda anlattık.

Koruyucu donanım ve güvenli çalışma

Sulu kumlamada yüzeyden geri seken kum ve sökülen parçacıklar, yüksek basınçlı jet kadar dikkat ister. Çalışmaya başlamadan önce şu donanımı eksiksiz kullanın:

1. Koruyucu gözlük ya da tam yüz siperi
2. Kalın iş eldiveni
3. Vücudu tamamen örten su geçirmez iş kıyafeti ve iş ayakkabısı
4. Toz ve parçacıklara karşı uygun solunum koruyucu
5. Gürültülü ortamlarda kulak koruyucu

Jeti asla insana, hayvana, elektrik prizine ya da kabloya tutmayın. Çalışma alanını şeritle ayırın ve çevrede kimsenin bulunmamasını sağlayın; geri seken kum ve parçacıklar çevreye yayılır. Ara verdiğinizde tabancayı bırakmadan önce jeti durdurun: tetikli modellerde tetiği bırakın, tetiksiz modellerde makineyi kapatın. Elektrik motorlu makineyi topraklı ve uygun sigortalı bir hatta bağlayın; kabloyu ve fişi ıslak zeminden ve sıçrayan sudan koruyun.

Sökülen boya ve kullanılmış kum atıktır. Kanalizasyona, toprağa ya da su kaynaklarına karışmamaları için zemini örtün, atığı toplayın ve yerel mevzuata uygun biçimde bertaraf edin.

Uygulama: hazırlıktan son kata

İyi bir sonuç hazırlıkla başlar. Kumlamaya geçmeden önce şunları yapın:

• Yüzeydeki yağı ve gevşek kiri önce basınçlı suyla alın; böylece kum doğrudan pas ve boya katmanına çalışır.
• Korumak istediğiniz camları, elektrik kutularını, makine parçalarını ve bitkileri örtün.
• Gider ve kanal ağızlarını kapatın ya da atığın toplanacağı bir düzen kurun.
• Su beslemesinin kesintisiz ve yeterli olduğundan, hortumun ve bağlantıların sağlam olduğundan emin olun; makine susuz çalıştırılmaz.

Çalışırken sonucu kumun düzenli akışı ve tabancanın düzenli hareketi belirler. Şu kurallara uyun:

• Kumu kuru tutun: nemlenip topaklanan kum hortumdan düzenli akmaz. Kum haznesini sıçrayan suyun ulaşmayacağı bir yere koyun.
• Kum haznesini makinenin su deposundan ve giriş hortumundan uzak tutun; kum makinenin su girişine karışmamalıdır.
• Yüzeyi yukarıdan aşağıya ve bölüm bölüm kumlayın; böylece sökülen kalıntı temizlenmiş bölümün üzerine akmaz.
• Tabancayı sabit hızla ve düzenli şeritler halinde hareket ettirin; aynı noktada uzun süre beklemek yüzeyde iz bırakabilir.
• Kumlanan çelik yüzey ıslak kaldığı için kısa sürede yeniden yüzey pası tutabilir. Yüzeyi temiz suyla durulayın, kurutun ve boya ya da koruyucu kaplamayı geciktirmeden uygulayın.
• İş bitince kum hortumunu kumdan çıkarın ve aparattan bir süre yalnız temiz su geçirerek kum kalıntılarını temizleyin.

Kumlamadan sonra makinenin genel kontrollerini bakım kontrol listemize göre yapabilirsiniz.

Hangi makineyle kullanılır?

Sulu kumlamada kumu yüzeye taşıyan güç, makinenin basıncı ve debisidir. Yapışık pas ve boya gibi ağır işlerde yüksek basınç işi kolaylaştırır; ağır sanayi ve tersane işlerinde sulu kumlama için 300 bar Rottest ST 300 CS modelini öneriyoruz. Bu model saatte 900 litre debi verir ve 15 HP motorla, 380 V trifaze hatta çalışır.

Tabancayı sık bırakıp alacaksanız tetikli Rottest ST 300 PS modelini değerlendirin: Total Stop sayesinde tetik bırakılınca pompa durur, tabanca açılınca yeniden çalışır. Tetiksiz modellerde ise su, makine kapatılana kadar akar.

Şebeke elektriği olmayan şantiyelerde benzinli sahra tipi modeller bir seçenektir; Rottest ST 250 BS, 250 bar basınç ve saatte 960 litre debi verir. Sahra tipi modelleri benzinli sahra tipi yıkama makinesi yazımızda anlattık.

Aparatın makinenizle uyumunu ve işinize uygun modeli teklif aşamasında birlikte değerlendirelim. Basınç seviyelerinin hangi işe uygun olduğunu basınç seviyesine göre seçim yazımızda, diğer aparatları aksesuarlar sayfasında bulabilirsiniz; aparat ve model için teklif isteyin.