Basınçlı Yıkama Makinesinde İş Güvenliği

Koruyucu donanım

Basınçlı yıkamada risk yalnız jetten gelmez: jetin kopardığı taş, kum ve kir parçaları geri sıçrar, deterjanlı su göze ve cilde gelir, ıslak ve köpüklü zemin kayganlaşır. Koruyucu donanım bu risklere karşı ilk önlemdir.

• Koruyucu gözlük ya da yüz siperi: Geri sıçrayan su, kir ve deterjana karşı her işte.
• Eldiven: Lansı sağlam kavramak ve cildi deterjandan korumak için; sıcak suyla çalışırken ısıya dayanıklı eldiven.
• Kaymaz, su geçirmez ayakkabı: Islak ve köpüklü zeminde düşmeye karşı.
• Su geçirmez iş kıyafeti: Uzun yıkamalarda ve deterjanla çalışırken.
• Kulak koruyucu: Makinenin ve jetin sesi, özellikle kapalı alanlarda ve uzun çalışmalarda işitmeyi zorlar.

Deterjanla çalışırken ürünün etiketindeki ve güvenlik bilgi formundaki koruyucu donanım uyarılarına da uyun; gereken donanımı yapılan iş ve kullanılan ürün birlikte belirler.

Yüksek basınçlı jetin tehlikesi

Rottest makinelerinde çalışma basıncı 150 ile 300 bar arasındadır. Bu basınçtaki ince bir su jeti cildi kesebilir ve suyu, kiri ya da deterjanı deri altına itebilir. Böyle bir yaralanma dışarıdan küçük bir kesik gibi görünse de ciddidir: hemen doktora başvurun ve yaralanmanın basınçlı su jetinden olduğunu söyleyin.

1. Jeti insana, hayvana ve kendinize tutmayın; jetle elinizi, ayakkabınızı ya da üzerinizdeki kıyafeti yıkamayın.
2. Elinizi nozulun önüne koymayın; tıkanan bir nozulu makine çalışırken temizlemeye çalışmayın.
3. Basınç altındaki bir sızıntıyı elinizle kapatmayın ya da yoklamayın.
4. Lansı iki elle tutun ve dengeli durun: su akmaya başladığında lans geri teper.
5. Merdivende ya da dengesiz bir zeminde durarak yıkama yapmayın; geri tepme dengenizi bozabilir. Yüksekte çalışmanız gerekiyorsa korkuluklu ve sağlam bir çalışma platformu kullanın.
6. Çalışma alanına başkalarının girmesini önleyin; çocukları ve hayvanları uzak tutun.

Jetin etkisi nozula ve mesafeye göre değişir: dar açılı meme suyu küçük bir alanda toplar ve etkisini artırır, nozul yüzeye yaklaştıkça etki daha da artar. Jetin nereye gittiğini her an kontrol edin ve tabancayı yalnız yıkadığınız yüzeye yöneltin.

Elektrik güvenliği

Su ile elektriğin bir arada olduğu yıkama alanında elektrik çarpması riski üç noktada doğar: hattın kendisinde, kabloda ve fişte, bir de jetin yöneldiği yerde. Üçünü de ayrı ayrı güvenceye alın:

• Hat: Makine topraklı ve gücüne uygun sigortalı bir hatta bağlanmalıdır; ıslak ortam için hattın kaçak akım koruması olup olmadığını elektrikçinize kontrol ettirin. Makinedeki motor sigortası motoru korur; kullanıcıyı elektrik çarpmasına karşı koruyan, hattın topraklaması ve kaçak akım korumasıdır.
• Kablo ve fiş: Hasarlı, ezilmiş ya da soyulmuş bir kabloyla çalışmayın. Fişi ve kabloyu su birikintisinden uzak tutun, fişe ıslak elle dokunmayın ve fişi kablodan çekerek çıkarmayın.
• Jetin yönü: Jeti prize, fişe, elektrik panosuna, aydınlatmaya ve makinenin kendi elektrik kutusuna tutmayın.

Temizlik, bakım ve parça değişiminden önce makineyi kapatın ve fişini çekin. Elektrik bağlantısının nasıl yapılacağını kurulum ve ilk çalıştırma yazımızda anlattık.

Sıcak su, yanma gazı ve yakıt

Mazot ısıtmalı Rottest modelleri suyu 140 °C'ye kadar ısıtır. Sıcak su ve buhar yanığa yol açabilir; ısınan su hortumu, tabancayı ve lansı da ısıtır. Sıcak suyla çalışırken eldiven ve koruyucu gözlük kullanın, jeti kendinize ya da başkalarına yöneltmeyin. Makine kapandıktan sonra da serpantin, kazan ve baca çıkışı bir süre sıcak kalır.

Brülör çalışırken yanma gazı çıkar; bu gaz, renksiz ve kokusuz olan zehirli karbon monoksit içerebilir. Mazot ısıtmalı makineyi açık ya da iyi havalandırılan bir alanda çalıştırın ve baca çıkışının önünü kapatmayın. Benzinli sahra tipi modellerin egzoz gazı da karbon monoksit içerir; bu modeller yalnız açık alanda kullanılır.

Yakıtı makine kapalıyken ve brülör soğumuşken doldurun; benzinli modellerde motoru durdurun ve soğumasını bekleyin. Dolum sırasında sigara içmeyin ve açık alev bulundurmayın. Yakıt ve yanma gazı istenmeyen kapalı alanlarda, yakıt kullanmayan ve yanma gazı çıkarmayan elektrik ısıtmalı modeller seçilebilir; iki tipi mazotlu mu elektrik ısıtmalı mı yazımızda karşılaştırdık.

Deterjan ve kimyasallar

Deterjan kirle birlikte cilde ve göze de etki eder. Her ürünü etiketindeki talimata göre kullanın: karışım oranı, koruyucu donanım ve ilk yardım bilgisi orada yazar.

• Farklı kimyasalları birbirine karıştırmayın; ürün değiştirirken tankı ve hattı temiz suyla çalkalayın.
• Deterjanı makinenin deterjan donanımıyla ya da köpük tankıyla verin; kullanım kılavuzu izin vermiyorsa su girişine ya da besleme deposuna katmayın.
• Köpüğü ve deterjanlı suyu insanlara ve hayvanlara yöneltmeyin. Gıda üretim alanlarında işletmenizin temizlik planına ve kullandığınız ürünün talimatına uyun.
• Kimyasalları kendi etiketli kaplarında, çocukların ulaşamayacağı ve donmayan bir yerde saklayın.
• Köpük tankının kapağını açmadan ya da hortumunu sökmeden önce tankın basıncını boşaltın.

Köpük tankının güvenli kullanımını köpük tankı nasıl kullanılır yazımızda adım adım anlattık.

Hortum, bağlantılar ve tetik kilidi

Yüksek basınç hortumu ve bağlantılar makinenin çalışma basıncını taşır. Hasarlı bir hortum patlayabilir, gevşek bir bağlantı basınçla yerinden çıkabilir. Her kullanımdan önce hortumu, rakorları ve tabancayı gözle kontrol edin; çatlamış, kabarmış ya da sızdıran bir hortumu kullanmayın, yenisiyle değiştirin. Hortumun güvenli kullanım kurallarını yüksek basınç hortumu yazımızda topladık.

1. Hortumu, tabancayı ya da bir aparatı sökmeden önce makineyi kapatın ve tabancayı açarak (tetikli modellerde tetiğe basarak) hattaki basıncı boşaltın.
2. Yalnız makinenin çalışma basıncına uygun hortum kullanın; basınç değeri bilinmeyen bir hortum takmayın.
3. Makineyi ya da tabancayı hortumdan çekmeyin; hortumun üzerinden araç geçirmeyin.
4. Tetiği bağlayarak, bantlayarak ya da sıkıştırarak açık tutmayın.
5. Tabancanızda tetik kilidi (emniyet mandalı) varsa ara verdiğinizde ve tabancayı elinizden bırakmadan önce tetiği kilitleyin.
6. Total Stop pompayı durdurur ama makineyi kapatmaz; hortum ve tabanca basınç altında kalır. Makinenin başından ayrılırken makineyi kapatın. Tetiksiz modellerde su, makine kapatılana kadar akar; tabancayı elinizden bırakmadan önce makineyi kapatın.

Rottest makinelerinde su basıncı normalin üzerine çıktığında komuta regülatörü motora güç aktarımını keser. Bu korumayı devre dışı bırakmayın; basıncı yalnız by-pass regülatöründen ve kullanım kılavuzundaki sınırlar içinde ayarlayın. Total Stop'un ve tetik tipinin farkını tetikli mi tetiksiz mi yazımızda anlattık.

Bakım, arıza ve eğitim

Bakım ya da arıza için makineye müdahale ederken de güvenli bir sıra izleyin:

1. Makineyi kapatın ve fişini çekin ya da elektriğini kesin.
2. Tabancayı açarak (tetikli modellerde tetiğe basarak) hattaki basıncı boşaltın.
3. Sıcak soğuk makinelerde ısıtma ünitesinin, benzinli modellerde motorun soğumasını bekleyin.
4. Pompa, regülatör, brülör ve elektrik kutusundaki işleri makineyi tanıyan yetkin bir teknisyene bırakın.

Makineyi yalnız kullanımını öğrenmiş kişiler kullanmalıdır. Yeni bir çalışanı makineyle yalnız bırakmadan önce bu kuralları ve kullanım kılavuzundaki uyarıları birlikte gözden geçirin. Donma riski olan aylarda pompada, hortumda ve tabancada su bırakmayın: donan su parçaları çatlatabilir ve makine bir sonraki çalıştırmada basınç altında su kaçırabilir. Günlük kontrolleri bakım kontrol listemizde bulabilirsiniz.

Doğru model seçimi de güvenliğin parçasıdır: sık ara verilen işlerde Total Stop'lu tetikli modeller, kapalı alanda sıcak su için elektrik ısıtmalı modeller öne çıkar. Çalışma alanınızı ve yapacağınız işi teklif formuyla iletin; uygun modeli birlikte belirleyelim.